Green at Heart: Praktische ESG-tools voor het MKB
Het programma kreeg veel respons in heel Europa: 311 bedrijven meldden zich aan om te onderzoeken welke duurzame stappen voor hun onderneming zinvol zouden zijn. Na een selectieproces namen 183 bedrijven deel aan het programma. De meeste aanmeldingen kwamen uit Nederland (99), gevolgd door Spanje (44) en Oostenrijk (40).
Het artikel gaat verder onder de afbeelding ↓</p
Van bewustwording naar actie
Gelanceerd in oktober 2023 is Green at Heart een door de EU gefinancierd initiatief dat sociale mkb’s wil helpen een sleutelrol te spelen in de groene transitie. Het programma pakt structurele barrières aan waar kleinere bedrijven vaak mee te maken hebben, zoals beperkte kennis en middelen, complexe regelgeving en het ontbreken van gestandaardiseerde tools voor duurzaamheidsrapportage.
Om deze uitdagingen het hoofd te bieden, bood Green at Heart een uitgebreid pakket met stapsgewijze ondersteuning. De pilot startte met twee nieuwe diagnostische tools:
- Go Sustainable Tool – helpt bedrijven inzicht te krijgen in hun ESG-prestaties (environmental, social, governance).
- Circular Transition Indicators (CTI) – analyseert hoe circulair een product is en geeft handvatten voor verbeteringen.
Ondernemers werden begeleid via meer dan 70 informatiesessies, waarin ze leerden hoe ze de tools konden gebruiken en bespraken welke kansen de resultaten blootlegden. Dat waren niet alleen mogelijkheden om te “vergroenen”, maar ook om de financiële prestaties te verbeteren, bijvoorbeeld door kosten te besparen of nieuwe markten aan te boren.
“In het begin twijfelden veel deelnemers of dit proces niet te ingewikkeld zou zijn, of dat hun bedrijf wel relevant genoeg was. Maar na de sessies hadden ze meer vertrouwen en motivatie om de volgende stap richting duurzaamheid te zetten.”
– Loraine Schuijt, Impact Hub Amsterdam
“Green at Heart liet me zien dat zelfs het kleinste bedrijf onderdeel kan zijn van de duurzaamheidsbeweging. Het gaat erom te beginnen waar je staat, te luisteren naar je collega-ondernemers en te ontdekken wat bij jouw bedrijf past—en dat vervolgens te delen, zodat ook anderen hun volgende stap kunnen zetten.”
– Kersti Evelina Lundqvist, The Good Tribe (Austria)
Directe steun en meetbare impact
Naast training en begeleiding ontvingen 62 sociale ondernemingen in heel Europa directe financiële steun. Met deze middelen voerden zij groene oplossingen door, variërend van circulaire productinnovaties tot energiebesparing en duurzame procesontwikkeling.
De resultaten zijn concreet: in slechts twee jaar tijd steeg de gemiddelde duurzaamheidsscore van de deelnemende bedrijven van 4,3 naar 5,4 op 10 punten, met de sterkste vooruitgang op de milieudimensie (+26%). De meest opvallende groei kwam van bedrijven die het project startten met weinig interne kennis. Dankzij gerichte training, praktische tools en financiële steun verbeterden zij hun score van 4,3 naar 5,7—een sprong van 34%.
Belangrijkste lessen voor het MKB
De praktijkervaringen van Green at Heart leverden verschillende lessen op die andere mkb’s kunnen helpen op hun weg naar duurzaamheid:
- Zie duurzaamheid als een kans, niet als een verplichting – om inzicht te krijgen in je bedrijf en het toekomstbestendig te maken.
- Begin klein, maar begin – vooruitgang hoeft niet perfect te zijn, het gaat om het zetten van haalbare eerste stappen.
- Bouw intern draagvlak op – echte vooruitgang vraagt om betrokkenheid van zowel management als medewerkers.
- Zet technologie en samenwerking slim in – digitale tools maken rapportage eenvoudiger, terwijl experts en coaches geloofwaardigheid en kennis toevoegen.
“Green at Heart herinnerde me eraan dat impact niet wordt bepaald door de omvang van een team of een budget, maar door intentie en oprechte toewijding om verschil te maken. Met de juiste tools en begeleiding kunnen kleine merken zoals Kacau uitgroeien tot krachtige drijvers van verandering.”
– Tom de Pele, Kacau (Portugal)
“Wij zien ESG als middel om ‘duurzaamheid’ tastbaarder en integraal te verankeren in de samenleving, door ecologische, sociale en economische kansen zichtbaar te maken. Als ruggengraat van de lokale economie is het onmisbaar om het mkb hierin te ondersteunen. Juist als een doelgroep die (vaak) niet de middelen heeft om regeldruk en eisen vanuit de markt puur uit eigen kracht tegemoet te komen. Tegelijkertijd willen we in Amsterdam geen instrumenten ontwikkelen die niet schaalbaar zijn, waardoor we continu nauw samenwerken met lokale, nationale en internationale partners. Want maatschappelijke meerwaarde door ESG is geen lokale of nationale kwestie, maar op zijn minst Europees. Green at Heart is daarom een essentieel onderdeel van de Amsterdamse inzet om de adoptie van ESG en CSRD in het bedrijfsleven te stimuleren. En wij hopen dat de lessen en resultaten door verschillende partijen gehoor vinden en vervolgens meegenomen in verdere ontwikkelingen op dat gebied.”
– Linea Bingel, Beleidsadviseur Innovatieve & Impactvolle Ecosystemen, Economische Zaken, Gemeente Amsterdam
Amsterdam als testbed
In Nederland speelt Amsterdam een belangrijke rol als testbed. Via Impact Hub Amsterdam werd de Spaanse Go Sustainable-tool vertaald en aangepast naar de Nederlandse context. Nederland heeft van alle deelnemende landen de meeste aanmeldingen getrokken, wat de interesse van Nederlandse ondernemers in duurzaamheidsinitiatieven benadrukt.
De gemeente Amsterdam beschouwt Green at Heart als een waardevol instrument voor de verduurzaming van het mkb op Europees niveau. De tools die binnen dit programma zijn ontwikkeld en getest, bieden concrete, praktische ondersteuning – met name als het gaat om het verzamelen van ESG-data, het inzichtelijk maken van ecologische, sociale, economische kansen, en het omzetten daarvan naar bruikbare inzichten voor het eigen bedrijf. Deze aanpak past binnen de bredere strategie van de gemeente Amsterdam om de adoptie van ESG voor de (lokale) economie te bevorderen, waarbij verschillende instrumenten worden verkend en getest: van gerichte informatie- en bewustwoordingsprogrammas, de eerder genoemde Impact Deals tot pilots zoals een meta-impactmeting voor sociale ondernemers. Het Green at Heart programma loopt van oktober 2023 tot oktober 2025 en wordt uitgevoerd via het Impact Hub Network dat zich uitstrekt over 52 Europese locaties en 130 locaties wereldwijd.
Voorbij compliance: duurzaamheid als slimme bedrijfsstrategie
Green at Heart laat zien dat ESG meer is dan alleen voldoen aan regels: het is slimme bedrijfsvoering. Het helpt kosten verlagen, nieuwe klanten aantrekken en versterkt bedrijven op de lange termijn. Voor mkb’s wordt duurzaamheid steeds meer een concurrentievoordeel: het onderscheidt merken, opent nieuwe markten en verbetert de efficiëntie. Veel deelnemende bedrijven ontdekten dat circulaire en sociale modellen zelfs nieuwe inkomstenstromen kunnen opleveren, zoals het maken van herbruikbare verpakkingen uit afval.
Het project bewijst dat zelfs kleine bedrijven robuuste ESG-praktijken kunnen toepassen, mits zij de juiste tools en ondersteuning krijgen om te reflecteren en te implementeren.
“Het Green at Heart-programma hielp ons om ESG te veranderen van een rapportage-oefening in een bron van strategisch inzicht. Het stelt BikeFlip in staat om met helderheid en transparantie te handelen en meetbare resultaten te leveren.”
– Casparis Beyer, BikeFlip BV (Netherlands)
“Green at Heart heeft onze ambities omgezet in concrete actie. We hebben niet alleen beleid opgesteld, we hebben een fundament gelegd voor duurzame groei die zowel onze sociale missie versterkt als onze verantwoordelijkheid om een veilige, inspirerende werkplek te bieden. Onze medewerkers beschikken nu over de tools en kennis om niet alleen bij Atelier Revive, maar ook in hun toekomstige loopbanen te floreren.”
– Minke Terwel, Atelier Revive (Nederland)
Van pilot naar beleid
Green at Heart laat zien dat de duurzame transitie binnen bereik ligt voor mkb’s, mits zij de juiste steun krijgen. De inzichten en data van het programma worden vertaald in een beleidsdocument, Supporting SMEs in the Green Transition: Policy Recommendations for Advancing Sustainability, met concrete aanbevelingen voor beleidsmakers.
Zo blijft het project niet beperkt tot alleen de deelnemende bedrijven, maar biedt het ook waardevolle lessen voor hoe Europese landen het MKB in de volle breedte kunnen helpen verduurzamen.
Een model voor de toekomst
De belangrijkste les van Green at Heart?
De duurzame transitie draait niet alleen om nieuwe regels of technologieën, maar vooral om praktische steun die aansluit bij de realiteit van kleine bedrijven.
Met de juiste tools en begeleiding kunnen mkb’s uitgroeien tot krachtige aanjagers van de groene economie. Dit inzicht is cruciaal nu Europa toewerkt naar de Green Deal en klimaatneutraliteit in 2050.
Green at Heart wordt mede gefinancierd door de European Innovation Council en het uitvoerend agentschap voor mkb’s (EISMEA).
Meer weten over het programma? Kijk op: https://amsterdam.impacthub.net/project-green-at-heart/
GREEN AT HEART CONSORTIUM
Funded by the European Union.
Views and opinions expressed are however those of the author(s) only and do not necessarily reflect
those of the European Union or European Innovation Council and SMEs Executive Agency (EISMEA).
Neither the European Union nor EISMEA can be held responsible for them.
